OMGEVINGSWET
Veel slimmer omgaan met de leefomgeving

Boer zoekt wind

Een projectontwikkelaar op zoek naar de beste locatie voor zijn plannen, een retailer die een nieuw distributiecentrum wil bouwen of een boer met plannen voor een eigen windmolen. Wat mag waar? De weg door het woud van regels, wetten, vergunningen en loketten is niet altijd makkelijk te vinden. Dat kan veel slimmer. Burgers, bedrijven, de overheid én de leefomgeving zullen ervan profiteren.

De Laan van de Leefomgeving

GeoMag1_art_boer1Minder regels en meer ruimte voor vernieuwende initiatieven die ons land mooier, slimmer en beter maken. Dat is de droom van overheid, bedrijven en burgers. Geodan denkt dat de afstand tussen droom en werkelijkheid niet zo groot is. Alle voor de Omgevingswet relevante informatie over onder meer water, geluid, natuur, milieu en bodem wordt straks al via één samenhangend stelsel, de Laan van de Leefomgeving, ontsloten.

Waarom de Omgevingswet? Bekijk de korte uitleg

Als bedrijfsleven en overheid de handen ineen slaan en het samen slim organiseren, dan kunnen we die informatie in het proces van vergunning, toezicht en handhaving veel beter gebruiken. Hoe? Laten we eens kijken hoe dit in de toekomst zou kunnen werken vanuit het perspectief van een gewone man met een plan: boer Willem, uit Groenlo, die droomt over een eigen windmolen…

Voorbeeld: boer zoekt wind

GeoMag1_art_boer2In ons droomscenario speelt boer Willem de hoofdrol. Hij denkt al een paar maanden na over het bouwen van een eigen windmolen. Zijn vrouw Yvonne ziet het ook wel zitten, want hoe fijn zou het zijn om van die hoge stroomrekening voor de stallen af te zijn én bij te dragen aan een schoner milieu? Als ondernemers hebben Willem en Yvonne eigenlijk maar twee vragen: waar levert de wind mij het meeste op? En onder welke voorwaarden mag ik op die plek bouwen? Het antwoord op die vragen ligt verborgen in de schat aan informatie die te vinden is in de Laan van de Leefomgeving, maar ook in andere openbare bronnen van bedrijven, overheid en wetenschap. Lees verder

Geodan richt een portaal in waar die schat eenvoudig toegankelijk is. Initiatiefnemers als Willem en Yvonne kunnen betrouwbare gegevens over hun leefomgeving daardoor slim gebruiken. Waar is de wind, vraagt Willem zich af, dus zoekt hij met behulp van luchtfoto’s en het bomenregister naar open gebieden. En naar informatie over de bodemgesteldheid, want is het daar niet te drassig om te bouwen? Ook wil hij alles weten van geluidsnormen en bestemmingsplannen. Van elke locatie die hij bekijkt, krijgt hij meteen alle relevante informatie over geldende wet- en regelgeving, bestemmingsplannen en omgevingsinformatie. En dat ook nog eens toegesneden op zijn zoekvraag ‘windmolen’. Maar hoe ontsluit je die het best?

Het gaat in de visie van Geodan niet alleen om het toegankelijk maken van die geo-informatie, maar juist ook om het visualiseren en analyseren ervan. Zo kan Willem via één webportal niet alleen vinden waar de beste locaties zijn voor zijn windmolen. Ook kan hij die bekijken aan de hand van luchtfoto’s, en kaarten waaraan extra informatie over de omgeving en op die plek geldende regelgeving is toegevoegd. Bovendien is het delen van informatie, en het samen met anderen kijken naar hetzelfde beeld, steeds belangrijker in deze tijd. Logisch dat Willem via de webportal in contact kan komen met andere initiatiefnemers in zijn regio, waarmee hij wellicht samen kan optrekken. Want waarom zouden ze niet samen een windmolenparkje realiseren? En had Willem in de huidige tijd via een formele conceptaanvraag een vooroverleg met de gemeente moeten afspreken, in ons droomscenario betrekt hij via de webportal de lokale overheid meteen al bij zijn plannen.

Hoe kan zo’n portal eruit zien? Geodan realiseerde onder meer de Atlas Leefomgeving en het Portaal Natuur en Landschap, mooie voorbeelden van hoe je betrouwbare informatie over de leefomgeving kunt ontsluiten. Het Boomregister is een goed voorbeeld van een nieuwe informatiebron, onderhouden door bedrijfsleven en wetenschap. Actuele en betrouwbare informatie over alle bomen in Nederland is er als Open Data beschikbaar.

Go or no go? Scenario’s uitwerken

GeoMag1_art_boer3Na zijn eerste analyse via de webportal weet Willem of er überhaupt mogelijkheden zijn voor zijn plan en welke dat zijn. Zo ontdekte hij dat de voorwaarden enorm verschillen, afhankelijk van de keuze voor een kleine of grote windmolen, of windparken met minder of meer dan tien turbines. Voor een grote windmolen heeft hij minimaal een bouwvergunning en een milieuvergunning nodig van de gemeente. En wil hij in de buurt van de dijk bouwen, dan moet het waterschap toestemming geven. Het is een complex, ruimtelijk afwegingsproces, dat ook nog eens aan verandering onderhevig is, maar Willem vindt een aantal geschikte locaties, kent de voorwaarden én vindt bovendien een aantal mogelijke partners. Lees verder

Natuurlijk wil Willem samen met zijn partners snel en goed inzicht krijgen in de verschillende scenario’s. Brengt één grote windmolen aan de dijk van de Groenlosche Slinge meer op dan vier kleine op de Laarberg? En waar hebben omwonenden – waarvan Willem er veel persoonlijk kent – er het minste last van? Waar is de schade voor natuur en milieu het kleinst of kunnen de natuurwaarden wellicht eenvoudig worden gecompenseerd in de buurt? Op basis van de betrouwbare informatie uit de webportal, start nu het gezamenlijke creatieve ontwerpproces.

Phoenix: effectief werken aan ruimtelijke vraagstukken

De kaart is het natuurlijke platform voor effectieve communicatie bij een ruimtelijk vraagstuk. Willem en zijn mogelijke partners gebruiken dan ook Phoenix – een applicatie waarmee ze samen rond een touch table, snel en effectief inzicht krijgen in de voors en tegens van de verschillende mogelijkheden. Ze kunnen er eenvoudig kaartlagen toevoegen, de molen(s) intekenen en navigeren tussen verschillende locaties en informatiebronnen. Zo analyseren ze de verschillende scenario’s, terwijl ze ondertussen snapshots van hun denkproces maken om later aan de keukentafel nog eens over door te praten.

Draagvlak creëren

GeoMag1_art_boer4Alle puzzelstukjes zijn op hun plaats gevallen! Een klein windmolenpark op de Laarberg is haalbaar en meer dan rendabel. Normaal gesproken zou Willem nu de nodige vergunningen aanvragen. Maar in ons droomscenario doet Willem het anders. In plaats van te wachten of er na publicatie van de vergunningaanvraag nog bezwaren van omwonenden of andere belanghebbenden komen, wil hij vooraf zo veel mogelijk draagvlak creëren. In de kleine boerengemeenschap waar hij woont wil hij liever geen mensen tegen de haren instrijken. Hoe? Met een simpele druk op de knop kan Willem zijn plan online publiceren en daar via social media ruchtbaarheid aan geven. Met de input en kennis van buurtbewoners en andere belanghebbenden kan Willem eventuele bezwaren wegnemen, of het idee zelfs nog verder verbeteren!

Sneller dan ooit van idee naar realisatie

GeoMag1_art_boer5Tegen de tijd dat Willem zijn plan indient bij de overheid voor toetsing en de nodige vergunningen, is het hele plan al door de ‘voorwasstraat’ gegaan. Hij heeft – met de betrouwbare en relevante informatie uit onder andere de Laan van de Leefomgeving – zelf immers al getoetst of zijn plannen voldoen aan de geldende regelgeving. En hij heeft ook alle eventuele bezwaren van omwonenden al ondervangen. Willem dient nu met één druk op de knop zijn hele plan (inclusief alle ontwerpen, tekeningen en dergelijke) in één keer in bij de overheid. Lees verder

De toetsing is nu bijna slechts een formaliteit; ‘vrijwel alle vinkjes staan al op groen’. De overheid toetst het plan immers aan de hand van exact dezelfde digitale informatie die Willem heeft gebruikt bij het maken van zijn plan. Het moet dan ook raar lopen willen de benodigde vergunningen niet worden afgegeven. De overheid toetst in deze fase alleen nog of het voorstel ontvankelijk is en controleert of er nog wetten of regels zijn die toch nog door Willem over het hoofd zijn gezien. Omdat deze werkwijze veel ‘valse’ aanvragen voorkomt, kan de vergunningverlener het toetsingsproces veel sneller en zorgvuldiger afhandelen.

SaW@: uniforme aanpak toetsingsproces digitale vergunningverlening

De beschikbaarheid van goede en betrouwbare (geo-)informatie maakt een uniforme aanpak en digitalisering van het toetsingsproces voor vergunningverlening mogelijk. Daardoor kan dit proces veel sneller en eenvoudiger verlopen. Een goed voorbeeld daarvan is het project SaW@, de implementatie van een uniforme aanpak bij Rijkswaterstaat en de waterschappen. In samenwerking met Genetics helpt Geodan bij het digitaliseren van het toetsingsproces.

Draaien maar!

GeoMag1_art_boer6Willem had niet durven dromen dat de vergunningen zo snel rond waren. Toch is het zo, zijn windmolenpark komt er! En het mooie is, hij heeft zijn hele bouwplan (inclusief het bouwbestek) al klaar, dat heeft hij samen met zijn partners immers al helemaal uitgewerkt met behulp van Phoenix. Hij hoeft het alleen nog maar digitaal naar de aannemer te sturen. En die kan meteen gaan bouwen.
Toekomstmuziek? Lees verder

Nog wel. Maar alle voorwaarden om dit scenario mogelijk te maken zijn aanwezig. De informatie is er en de techniek is er klaar voor. Het is aan de overheid en bedrijven als Geodan om de handen ineen te slaan en samen te werken om deze droom werkelijkheid te laten worden. Dat is goed voor mensen en bedrijven met slimme plannen waar de BV Nederland behoefte aan heeft. Het is goed voor initiatiefnemers én vergunningverleners, die zich veel onnodig werk kunnen besparen, doordat een slim portaal veel trial and error voorkomt. En het is goed voor onze leefomgeving, waarin Willem’s windmolenpark optimaal is ingepast. Win-win-win dus!

Nieuwe editie van GeodanMagazine is uit!

 
In de tweede editie van GeodanMagazine leest u over hoe ProRail SpoorWeb inzet om incidenten op het spoor sneller af te handelen. Ook vertellen we meer over de detacherings-oplossingen van Geodan en wat er allemaal mogelijk is met slimme 3D viewers.