3D
Anders kijken, meer zien

De kracht van dynamisch 3D in Den Haag

Gestimuleerd door technologische innovatie transformeren onze steden steeds meer naar “smart cities”. Plekken waar in nieuwe samenwerkingsverbanden, slimme oplossingen worden bedacht, getest en toegepast. Zo onderzoekt de gemeente Den Haag de toegevoegde waarde van dynamische 3D modellen in het planvormingsproces. En zoals in steeds meer slimme steden is Location Intelligence ook hier het cement tussen de verschillende activiteiten en processen.

Met het programma Smart the Hague zet de hofstad in op innovatie om de stedelijke en economische vraagstukken succesvol aan te gaan. ‘Daarin hebben we te maken met transities op het gebied van demografie, economie, duurzaamheid en technologie,’ zegt Hanke Nijman, vanuit de gemeente verantwoordelijk voor pilots met dynamische 3D modellen. Het inzetten van innovatie en nieuwe technologie is een belangrijk middel om deze veranderingen in goede banen te leiden.

Uitnodigingsplanologie

Voor de ontwikkeling en groei van de stad zijn initiatieven in het publieke domein belangrijk. Nijman: ‘We willen het voor ondernemers en bewoners eenvoudiger en aantrekkelijker maken om snel de haalbaarheid van plannen te kunnen toetsen. Tegelijkertijd staat de Omgevingswet voor de deur waarin alle wetten en regels over de fysieke leefomgeving worden gebundeld. Een goed en logisch moment dus om te onderzoeken waar en hoe we processen slimmer en integraal kunnen organiseren.’

Altijd vanuit de bestaande situatie

In dat onderzoek speelt de ontwikkeling van dynamische 3D modellen een interessante rol. ‘In een stad als Den Haag is de ruimte beperkt’, vervolgt Nijman. ‘Nieuwe ontwikkeling zal vooral moeten plaatsvinden op de bestaande grond en binnen de huidige gemeentegrenzen. Bij het verkennen en ontwerpen van plannen in een drukke stad, moet je met veel zaken rekening houden. Neem een thema als geluid, en de overlast die een nieuwe parkeergarage kan veroorzaken voor bewoners in het wooncomplex erboven. Op straatniveau kan een verkeerssituatie overlast geven terwijl de hinder op de vijfde etage er misschien niet is.’

quote_portret_hanke-nijman‘Wat is de verwachte toename in de intensiteit geluidsoverlast als gevolg van die nieuwe parkeergarage?’

HANKE NIJMAN IS VANUIT DE GEMEENTE DEN HAAG VERANTWOORDELIJK VOOR PILOTS MET DYNAMISCHE 3D MODELLEN

Maar hoe kom je daar snel en met betrouwbare informatie achter? Nijman: ‘De waarheid is in drie dimensies. En de factoren die invloed hebben op die werkelijkheid dus ook. In dit geval bijvoorbeeld geluid. Met een dynamisch 3D model krijg  je de relevante impact ervan snel boven tafel én in beeld. En laad je dat model met andere relevante (open)data, dan kun je – samen met de andere stakeholders – dynamisch verschillende ontwikkelscenario’s verkennen. Zo krijg je sneller inzicht in de impact van plannen voor alle relevante thema’s in de leefomgeving.’

Belangrijke koppeling

De integrerende kracht van 3D sluit ook aan bij de ambities van de Omgevingswet die momenteel wordt uitgewerkt in het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet). ‘Een goede koppeling met de nieuwe wetgeving biedt tal van mogelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan het integraal inrichten en organiseren van de processen rond planvorming, vergunningverlening en misschien zelfs wel toezicht & handhaving’, aldus Nijman die de Haagse stip op de horizon schetst. ‘Technisch kan er al heel veel. In een open dialoog met onze stakeholders onderzoeken we wat wel en niet werkt. Wij kunnen wel denken dat de integratie van BIM en GIS in 3D goed mogelijk is. Maar veel belangrijker is dat een vastgoedontwikkelaar die winst ook voelt en ervaart.’

Een slimme 3D omgeving

Het vastgoedevent Provada was een mooie gelegenheid om daar achter te komen. ‘We hebben Geodan gevraagd een dynamisch 3D model te ontwikkelen van bedrijventerrein de Binckhorst. Een terrein dat de komende jaren wordt omgevormd tot een aantrekkelijk woon-werkgebied. Voor de proof of concept stelde de gemeente alle relevante gegevens beschikbaar. ‘Onze data is door Geodan aangevuld met verschillende 3D rekenmodellen en (open) data over bijvoorbeeld de fijnstofspreiding in de stad, de verkeersintensiteit en het bomenbestand.’

De integratie van BIM en GIS in de demo zorgde voor een slimme 3D omgeving. Nijman: ‘De bouw van een parkeergarage, een woontoren, of de aanleg van een nieuw gebied met gemengde functies. In totaal konden bezoekers een twaalftal fictieve ontwikkelscenario’s visualiseren en uitproberen in een levensechte virtuele omgeving.’ Hoeveel schaduw krijgen de omliggende huizen als de woontoren twaalf woonlagen heeft? En hoe zit dit met tien lagen? Maar ook: wat is de verwachte toename in de intensiteit geluidsoverlast als gevolg van die nieuwe parkeergarage? En hoe zit het eigenlijk met de toename van de concentratie fijnstof? In de demo-omgeving konden belangstellenden en bezoekers op de Provada snel zien of een initiatief kans van slagen heeft. Nijman: ‘Maar ook waar en hoe je een plan moet aanpassen om de inpassing ervan te verbeteren.’

3D en de toekomst

De integratie van BIM en GIS staat nog in de kinderschoenen maar biedt volgens Nijman absoluut kansen. ‘Denk in een latere fase bijvoorbeeld aan checken van BIM-modellen op 3D gebaseerde restricties uit het omgevingsplan. We gaan door met het verder verbeteren en verfijnen van dit soort modellen. Met kleine stapjes en in co-creatie met overheden, kennisinstellingen en marktpartijen zoals Geodan, naderen we onze stip op de horizon.’

Save